Theo Nghị định 137/2020/NĐ-CP về quản lý, sử dụng pháo (có hiệu lực từ 11/01/2021), pháo nổ bị cấm với người dân; pháo hoa loại không gây tiếng nổ thì người từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được dùng trong các dịp lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và hoạt động văn hoá – nghệ thuật, với điều kiện mua từ đơn vị được phép kinh doanh. Còn pháo hoa nổ — loại bắn lên trời rồi nổ bung thành bông hoa trong các đêm giao thừa — chỉ do đơn vị được phép bắn theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Bài này tóm lại những điểm phổ thông nhất để người đọc phân biệt. Đây không phải tư vấn pháp lý; văn bản có thể được sửa đổi, nên khi cần chắc chắn cho một việc cụ thể, hãy hỏi công an xã/phường nơi mình ở.
Ba loại pháo: tên gọi dễ lẫn
Người ta nói "pháo hoa" cho đủ thứ, nhưng nghị định chia rõ. Hiểu ba tên này là hiểu một nửa câu chuyện.
| Loại | Đặc điểm nhận ra | Người dân có được dùng? |
|---|---|---|
| Pháo nổ | Khi đốt gây ra tiếng nổ, hoặc tiếng rít kèm tiếng nổ. Gồm cả pháo đùng, pháo dây kiểu Tết xưa và các loại nổ khác | Không. Bị cấm sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng (trừ trường hợp luật định cho đơn vị được phép) |
| Pháo hoa nổ (tầm thấp, tầm cao) | Bắn lên không trung, nổ tạo tiếng nổ và hiệu ứng màu, hình — loại thấy trong các đêm giao thừa, lễ lớn | Không tự bắn. Chỉ đơn vị được phép bắn, theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền |
| Pháo hoa (không gây tiếng nổ) | Tạo ánh sáng, màu, tia sáng, khói màu mà không có tiếng nổ | Có, với người từ đủ 18 tuổi, đúng dịp được phép, mua từ đơn vị được phép kinh doanh |
Điểm mấu chốt nằm ở tiếng nổ. Một sản phẩm quảng cáo là "pháo hoa" nhưng khi đốt lại nổ đì đùng thì đó không còn là loại người dân được dùng. Ngược lại, giàn phun tia sáng, que pháo bông, pháo hoa tạo hiệu ứng ánh sáng không nổ thuộc nhóm được phép — vẫn phải đúng nguồn gốc và đúng người dùng.
Nghị định 137/2020 ra đời trong bối cảnh nào
Việt Nam cấm đốt pháo nổ từ ngày 1/1/1995, theo Chỉ thị 406/TTg của Thủ tướng ban hành năm 1994. Trong nhiều năm sau, quy định về pháo nằm trong Nghị định 36/2009/NĐ-CP. Nghị định 137/2020/NĐ-CP được ban hành ngày 27/11/2020, có hiệu lực từ 11/01/2021 và thay thế Nghị định 36/2009.
Điểm mới được nhắc nhiều nhất của Nghị định 137 là: lần đầu tiên người dân được dùng pháo hoa không gây tiếng nổ trong nhiều dịp của đời sống — không chỉ Tết, mà cả sinh nhật, đám cưới, khai trương. Đồng thời, nghị định vẫn giữ nguyên lệnh cấm pháo nổ và quy định chặt chuyện bắn pháo hoa nổ.
Năm 2024, Quốc hội thông qua Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ mới, thay luật cũ. Tính tới cuối năm 2025, Nghị định 137/2020 vẫn được các cơ quan viện dẫn khi hướng dẫn dùng pháo dịp Tết; cũng đã có thông tin về việc soạn thảo sửa đổi. Vì vậy, cách nói an toàn nhất là "theo quy định hiện hành" và kiểm lại văn bản trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ hoặc Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật trước khi làm một việc cụ thể.
Người dân được dùng pháo hoa trong những dịp nào
Theo Nghị định 137, cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được sử dụng pháo hoa (loại không nổ) trong các trường hợp:
- Lễ, tết;
- Sinh nhật, cưới hỏi;
- Hội nghị, khai trương;
- Ngày kỷ niệm;
- Hoạt động văn hoá, nghệ thuật.
Kèm theo đó là ba điều kiện thường được nhắc:
- Người mua, người dùng từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Trẻ em, học sinh không được tự mua.
- Mua từ tổ chức, doanh nghiệp được phép kinh doanh pháo hoa. Sản phẩm phải rõ nguồn gốc, có nhãn, có hướng dẫn sử dụng.
- Dùng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, không cải tạo, không ghép nhiều sản phẩm lại, không dùng ở nơi bị cấm.
Nghị định cũng giao chính quyền địa phương quyền hạn chế ở một số địa điểm, thời điểm. Ví dụ, nơi tập trung đông người, cơ sở y tế, khu vực có nguy cơ cháy nổ thường không phải chỗ để đốt pháo hoa dù loại được phép.
Những hành vi bị cấm
Nghị định 137 liệt kê nhiều hành vi bị cấm. Ở mức người dân cần nhớ:
- Sản xuất, mua bán, xuất nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo nổ, trừ trường hợp luật cho phép với đơn vị được giao.
- Tự chế tạo pháo, thuốc pháo dưới bất kỳ hình thức nào.
- Mua bán, trao đổi, cho tặng pháo hoa cho người chưa đủ 18 tuổi.
- Lợi dụng việc dùng pháo để gây rối trật tự công cộng, gây hại cho người khác.
- Mua bán pháo trái phép, kể cả qua mạng (xem bài riêng về pháo trôi nổi trên mạng).
Mức xử phạt hành chính do nghị định xử phạt riêng quy định và đã thay đổi theo thời gian; với số lượng lớn, hành vi buôn bán, tàng trữ, vận chuyển pháo nổ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự (nhóm tội liên quan tới hàng cấm). Bài này không ghi mức phạt cụ thể vì dễ lỗi thời — nếu cần, hỏi công an xã/phường.
Pháo hoa nổ trong đêm giao thừa: ai quyết định
Những màn pháo hoa nở rộ trên bầu trời đêm giao thừa, Quốc khánh, Giỗ Tổ Hùng Vương hay kỷ niệm thành lập một tỉnh đều là pháo hoa nổ. Nghị định 137 quy định việc bắn loại này theo hai tầng:
- Những dịp lễ lớn của cả nước có danh sách nêu trong nghị định, kèm quyết định của cơ quan có thẩm quyền về địa điểm, thời lượng, tầm bắn.
- Các sự kiện riêng của địa phương — kỷ niệm ngày thành lập, lễ hội văn hoá, du lịch, thể thao, sự kiện quốc tế — do Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc cấp có thẩm quyền khác quyết định theo quy định.
Dù dịp nào, người cầm máy bắn cũng phải là đơn vị được cấp phép, người được đào tạo. Chuyện một doanh nghiệp, một trường học muốn có pháo hoa nổ trong lễ khai mạc của mình có bài riêng trong danh mục.
Que pháo bông, giàn phun, pháo khói: thuộc loại nào
Đây là những sản phẩm người dân hay gặp nhất:
- Que pháo bông cầm tay: thuộc nhóm pháo hoa không nổ khi mua từ đơn vị được phép. Được dùng, nhưng vẫn là vật cháy ở nhiệt độ rất cao — xem bài về que pháo bông và trẻ nhỏ.
- Giàn phun tia sáng, hộp phun màu đặt dưới đất: được dùng nếu đúng chủng loại không nổ, đặt nơi trống, xa người, xa vật dễ cháy.
- Pháo khói màu (dùng khi chụp ảnh cưới, sự kiện): cũng phải có nguồn gốc từ đơn vị được phép; không đốt trong nhà, nơi kín.
- Sản phẩm trôi nổi không nhãn, quảng cáo "pháo hoa nhưng nổ to", "pháo hoa mini bắn lên trời có tiếng nổ": không thuộc nhóm người dân được dùng.
Góc nhìn hôm nay: hiểu luật để tự bảo vệ
Luật pháo không chỉ để xử phạt. Nó phản ánh một thực tế mà nhiều gia đình đã trả giá: trước năm 1995, mỗi dịp Tết đều có người chết, người bị thương, nhà cháy vì pháo. Lệnh cấm pháo nổ và việc chỉ cho phép pháo hoa không nổ có nguồn gốc rõ ràng là cách giữ lại niềm vui ánh sáng mà bỏ đi phần nguy hiểm nhất.
Ba việc ai cũng làm được: chỉ mua pháo hoa ở nơi bán công khai của đơn vị được phép; không mua cho con, cháu chưa đủ 18 tuổi; và khi không chắc một sản phẩm có được phép không thì đừng đốt. Muốn đọc nguyên văn, có thể tra Nghị định 137/2020/NĐ-CP trên vbpl.vn hoặc Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 137/2020 có hiệu lực từ khi nào?
Nghị định 137/2020/NĐ-CP về quản lý, sử dụng pháo được ban hành ngày 27/11/2020 và có hiệu lực từ 11/01/2021, thay thế Nghị định 36/2009/NĐ-CP. Khi làm việc cụ thể, nên kiểm lại xem văn bản đã được sửa đổi chưa.
Người dân có được đốt pháo hoa không?
Được, nếu là pháo hoa loại không gây tiếng nổ, người dùng từ đủ 18 tuổi, đúng các dịp như lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, khai trương, và mua từ đơn vị được phép kinh doanh. Pháo nổ và pháo hoa nổ thì người dân không được tự đốt.
Pháo hoa và pháo hoa nổ khác nhau thế nào?
Pháo hoa (không nổ) chỉ tạo ánh sáng, màu, tia sáng mà không có tiếng nổ. Pháo hoa nổ bắn lên không trung, nổ ra tiếng và hiệu ứng màu — loại dùng trong đêm giao thừa — và chỉ đơn vị được phép mới được bắn.
Trẻ em có được đốt pháo hoa không?
Người chưa đủ 18 tuổi không được mua pháo hoa, và người lớn không được bán, cho tặng pháo hoa cho các em. Khi gia đình dùng que pháo bông, người lớn phải trực tiếp cầm hoặc giám sát sát sao.
Đốt pháo nổ bị xử lý thế nào?
Đốt pháo nổ là vi phạm và bị xử phạt hành chính; buôn bán, tàng trữ, vận chuyển số lượng lớn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt cụ thể thay đổi theo văn bản hiện hành, nên hỏi công an xã/phường khi cần.
