Đêm 14/7, ngày lễ lớn nhất trong năm của Pháp, Paris kết thúc bằng một màn pháo hoa quanh tháp Eiffel, thường bắt đầu khoảng 23:00 và kéo dài khoảng nửa tiếng. Pháo được bắn từ chính thân tháp và từ khu vườn Trocadéro bên kia sông Seine, sau một buổi hoà nhạc cổ điển miễn phí ngoài trời ở bãi cỏ Champ-de-Mars dưới chân tháp. Người xem đứng kín bãi cỏ, hai bờ sông, các cây cầu và những ngọn đồi xa nhìn về tháp.
Ngày 14/7 là ngày gì
Ngày 14/7 là quốc khánh của Pháp. Ngày này gợi nhớ hai sự kiện: ngày 14/7/1789, khi người Paris chiếm pháo đài – nhà ngục Bastille, và ngày 14/7/1790, Lễ hội Liên bang tổ chức ở chính bãi Champ-de-Mars để mừng một năm sau sự kiện ấy. Năm 1880, 14/7 chính thức trở thành ngày lễ quốc gia. Người Pháp thường gọi đơn giản là "ngày 14 tháng 7".
Ban ngày có các hoạt động chính thức của nhà nước, bài này không bàn. Phần được nói ở đây là đêm hội công khai: hoà nhạc, khiêu vũ và pháo hoa — phần mà người dân, du khách cùng tham gia.
Vì sao pháo hoa nổ muộn tới vậy
Ai lần đầu xem pháo hoa ở Paris dịp 14/7 thường bất ngờ: 21:30 trời vẫn còn sáng. Giữa tháng 7, Paris nằm ở vĩ độ cao, mặt trời lặn khoảng gần 22:00 và trời chỉ thật tối sau đó một lúc. Vì thế pháo hoa luôn bắt đầu muộn, khoảng 23:00. Người xem có nhiều giờ chờ — và chính khoảng chờ ấy đã sinh ra những phần khác của đêm hội.
Với người ở Việt Nam: Paris mùa hè chậm hơn giờ Việt Nam 5 tiếng, nên 23:00 đêm 14/7 ở Paris là khoảng 4:00 sáng 15/7 giờ Việt Nam. Bản ghi hình chính thức thường được đăng ngay sau đó.
Một đêm 14/7 ở Paris diễn ra thế nào
| Thời điểm | Chuyện gì diễn ra |
|---|---|
| Tối 13 và 14/7 | Các đội cứu hoả mở cửa trạm, tổ chức dạ hội khiêu vũ cho dân phố |
| Chiều 14/7 | Khu Champ-de-Mars mở cổng có kiểm tra an ninh; người tới trải khăn, ăn tối ngoài trời |
| Khoảng 21:00 | Buổi hoà nhạc cổ điển miễn phí ở Champ-de-Mars, dàn nhạc và ca sĩ biểu diễn trên sân khấu lớn |
| Khoảng 23:00 | Pháo hoa quanh tháp Eiffel, khoảng 30 phút, theo một chủ đề và nhạc riêng mỗi năm |
| Sau pháo hoa | Dòng người rời khu tháp; một số ga gần bị đóng tạm, đi bộ sang ga xa hơn |
Giờ cụ thể thay đổi theo năm và được thành phố công bố trước. Khi thời tiết xấu hoặc vì lý do an ninh, chương trình có thể thay đổi.
Dạ hội của lính cứu hoả: phần ít du khách biết
Một nét rất riêng của 14/7 ở Pháp là bal des pompiers — dạ hội ở trạm cứu hoả. Tối 13 và 14/7, nhiều trạm cứu hoả ở Paris và các thành phố khác mở cổng, dọn sân thành sàn nhảy, có ban nhạc hoặc người chơi nhạc, quầy đồ uống. Người dân trong phố tới khiêu vũ tới khuya. Tiền quyên góp thường dùng cho hoạt động của hội lính cứu hoả.
Truyền thống này có từ thế kỷ 20 và nay là một phần không thể thiếu của đêm lễ. Với du khách, đây là cách hoà vào không khí địa phương, khác hẳn đám đông quanh tháp Eiffel.
Tháp Eiffel làm bệ phóng
Tháp Eiffel được xây cho Triển lãm Thế giới năm 1889, cao khoảng 330 m tính cả ăng-ten. Đêm 14/7, tháp không chỉ là phông nền mà là một phần của màn pháo hoa:
- Pháo bắn từ các tầng của tháp, toả ra theo bốn phía, khiến khung sắt như bừng sáng từ bên trong.
- Pháo bắn từ khu Trocadéro phía bên kia sông, tạo tầng cao và tầng xa phía sau tháp nếu nhìn từ Champ-de-Mars.
- Đèn của tháp đổi màu, nhấp nháy theo nhạc, nối các đoạn pháo với nhau.
Bắn pháo từ một công trình lịch sử bằng sắt đòi hỏi đội kỹ thuật tính toán rất kỹ: vị trí đặt pháo, hướng bắn, vùng tàn rơi, phòng cháy. Chỉ đơn vị được cấp phép, người được đào tạo mới thực hiện, dưới sự giám sát của lực lượng cứu hoả thành phố. Khán giả bị giữ ở khoảng cách an toàn từ trước nhiều giờ.
Mỗi năm, màn pháo hoa có một chủ đề — một giai đoạn lịch sử, một thể loại nhạc, một sự kiện thể thao sắp diễn ra — và nhạc được chọn theo chủ đề đó. Paris có truyền thống pháo hoa lâu đời, từ thời các triều đình thế kỷ 17–18 (câu chuyện đó có ở danh mục lịch sử pháo hoa); đêm 14/7 hôm nay là hậu duệ hiện đại của truyền thống ấy.
Chọn chỗ xem: gần tháp hay nhìn từ xa
| Khu vực | Thấy gì | Lưu ý |
|---|---|---|
| Champ-de-Mars (dưới chân tháp) | Hoà nhạc và pháo hoa, tháp ở rất gần | Kiểm tra túi, cấm chai thuỷ tinh; đóng cổng khi đầy; phải tới từ chiều |
| Hai bờ sông Seine và các cầu gần tháp | Tháp và mặt sông phản chiếu | Nhiều đoạn bị chặn; cầu thường không cho đứng lâu |
| Khu Trocadéro | Thường nằm trong vùng an toàn khi bắn | Hay bị đóng cho khán giả vì là điểm bắn |
| Đồi Montmartre, công viên Belleville | Toàn cảnh Paris với tháp sáng ở xa | Pháo nhỏ, không nghe nhạc; rất đông ở bậc thang |
| Nhà cao tầng, sân thượng | Góc cao, thoáng | Chỗ riêng, đặt trước |
Lời khuyên chung: nếu muốn hoà nhạc và cảm giác gần, chọn Champ-de-Mars và chấp nhận chờ lâu. Nếu muốn một bức ảnh toàn cảnh Paris với tháp rực sáng, chọn đồi xa. Cả hai không thể có cùng lúc.
Không chỉ Paris: 14/7 ở các thành phố khác
Hầu như thành phố, thị trấn nào ở Pháp cũng có pháo hoa đêm 13 hoặc 14/7, từ màn lớn ở các thành phố tới vài phút pháo hoa bên bờ sông của một làng nhỏ. Một đêm nổi tiếng không kém Paris là ở Carcassonne, miền nam nước Pháp: pháo hoa được bắn quanh toà thành cổ có tường thành và tháp canh thời trung cổ, khiến cả toà thành như đang bốc cháy trong khói đỏ — người Pháp gọi là "lễ đốt thành". Đây là ví dụ đẹp về việc dùng một công trình cổ làm sân khấu ánh sáng.
Nhiều thị trấn ven biển bắn pháo trên bãi biển, người xem ngồi trên cát. Nhiều làng bắn sớm hơn, vào tối 13/7, để dân địa phương còn kịp lên thành phố lớn xem đêm 14.
Góc nhìn hôm nay: đi xem 14/7 thế nào cho trọn
Đêm 14/7 ở Paris là một buổi tối kéo dài, không chỉ là ba mươi phút pháo hoa. Cách trọn vẹn nhất là chia đêm thành ba phần: chập tối ghé một dạ hội ở trạm cứu hoả, sau đó tới Champ-de-Mars nghe hoà nhạc, rồi ngắm pháo hoa. Mang theo đồ ăn nhẹ, nước (không chai thuỷ tinh), áo khoác mỏng cho đêm muộn bên sông.
An ninh ở các khu đông người tại Paris rất chặt trong dịp này: kiểm tra túi, cấm một số đồ vật, đóng ga tàu điện ngầm gần tháp. Kiểm tra thông báo của thành phố và nhà điều hành giao thông trước khi đi, và chuẩn bị đi bộ khá xa sau khi kết thúc.
Ở nhà tại Việt Nam, có thể xem bản ghi hình khi thức dậy sáng 15/7. Hãy thử để ý cách tháp được dùng như "nhân vật chính": lúc pháo bắn từ tháp, lúc tháp tắt để pháo phía sau lên tiếng, lúc tất cả cùng bừng lên ở đoạn kết. Đó là cách một màn pháo hoa biến một công trình quen thuộc thành sân khấu.
Câu hỏi thường gặp
Pháo hoa ngày 14/7 ở Paris bắn lúc mấy giờ?
Pháo hoa thường bắt đầu khoảng 23:00 giờ Paris, sau buổi hoà nhạc ở Champ-de-Mars, và kéo dài khoảng nửa tiếng. Giờ muộn vì giữa tháng 7 trời ở Paris tối rất muộn. Theo giờ Việt Nam, đó là khoảng 4:00 sáng 15/7.
Ngày 14/7 là ngày gì ở Pháp?
Ngày 14/7 là quốc khánh của Pháp, gợi nhớ ngày 14/7/1789 khi người Paris chiếm ngục Bastille và Lễ hội Liên bang ngày 14/7/1790. Ngày này thành ngày lễ quốc gia từ năm 1880. Đêm lễ có hoà nhạc, khiêu vũ và pháo hoa khắp nước Pháp.
Xem pháo hoa tháp Eiffel ở đâu đẹp nhất?
Gần nhất là bãi cỏ Champ-de-Mars dưới chân tháp, nhưng phải tới từ chiều và qua kiểm tra an ninh. Muốn toàn cảnh Paris thì lên đồi Montmartre hoặc công viên Belleville, pháo nhỏ hơn nhưng thấy cả thành phố. Khu Trocadéro thường bị đóng vì là điểm bắn.
Bal des pompiers là gì?
Đó là dạ hội khiêu vũ do lính cứu hoả tổ chức ngay tại trạm cứu hoả vào tối 13 và 14/7. Người dân tới nhảy, nghe nhạc và quyên góp cho hội lính cứu hoả. Đây là truyền thống quen thuộc của đêm lễ ở Pháp.
Ngoài Paris, xem pháo hoa 14/7 ở đâu nổi tiếng?
Carcassonne ở miền nam nước Pháp nổi tiếng với màn pháo hoa quanh toà thành cổ thời trung cổ, khiến toà thành như bốc lửa. Hầu hết thành phố và thị trấn ở Pháp đều có pháo hoa đêm 13 hoặc 14/7. Nhiều thị trấn ven biển bắn trên bãi biển.